AC — prąd zmienny — Rodzaj prądu zasilającego komputer, po podłączeniu kabla zasilacza do gniazda elektrycznego.
ACPI — zaawansowany interfejs konfiguracji i zasilania — Narzędzie systemu operacyjnego Microsoft® Windows®, które można tak skonfigurować, aby komputer przechodził w tryb gotowości lub hibernacji w celu oszczędzania energii elektrycznej potrzebnej do zasilania każdego z urządzeń komputera.
adres pamięci — Określone miejsce w pamięci RAM,
w którym dane są tymczasowo przechowywane.
adres We/Wy — Adres w pamięci RAM związany z
określonym urządzeniem (takim jak złącze szeregowe, złącze równoległe lub gniazdo
rozszerzeń) umożliwiający komunikowanie się procesora z tym urządzeniem.
AGP — przyspieszony port graficzny — Dedykowany port graficzny umożliwiający wykorzystanie pamięci systemowej podczas wykonywania zadań związanych z grafiką. Dzięki AGP uzyskuje się płynny obraz wideo w rzeczywistych kolorach, ponieważ łączność między układami karty graficznej a pamięcią komputera odbywa się przy wykorzystaniu szybkiego interfejsu.
akumulator — Wewnętrzne źródło zasilania wykorzystywane
do pracy na komputerach, gdy nie są podłączone do zasilacza i gniazda elektrycznego.
APR — zaawansowany replikator portów — Urządzenie dokujące umożliwiające wygodne korzystanie z monitora, klawiatury, myszy i innych urządzeń zewnętrznych podczas pracy z komputerem przenośnym.
ASF — format standardów alertów (alert standard format) — Standard definiujący mechanizm raportowania alertów dotyczących sprzętu i oprogramowania do konsoli zarządzania. Standard ASF zaprojektowano tak, aby był niezależny od platformy i systemu operacyjnego.
bajt — Podstawowa jednostka danych wykorzystywana
przez komputer. Bajt jest zazwyczaj równy 8 bitom.
BIOS — podstawowy system wejścia/wyjścia (basic input/output
system) — Program (lub narzędzie) stanowiące interfejs pomiędzy sprzętem komputera
a systemem operacyjnym. Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana
danego ustawienia, nie należy go w tym programie zmieniać. Inna nazwa BIOS to
program konfiguracji systemu.
bit — Najmniejsza jednostka danych interpretowana przez komputer.
Bluetooth™ — Standard łączności bezprzewodowej
krótkiego zasięgu (do 9 m [29 stóp]), który używany przez urządzenia sieciowe
umożliwia obsługującym go urządzeniom automatyczne rozpoznawanie się.
b/s — bity na sekundę — Standardowa jednostka pomiaru prędkości transmisji danych.
BTU — brytyjska jednostka ciepła — Miara
wydzielania ciepła.
C — stopnie Celsjusza — System pomiaru temperatury, w którym 0° odpowiada punktowi zamarzania wody, a 100° punktowi wrzenia wody.
chroniony przed zapisem — Pliki lub nośniki,
które nie mogą być zmienione. Zabezpieczenie przed zapisem pozwala uniknąć modyfikacji
lub zniszczenia danych. Aby ochronić przed zapisem dyskietkę 3,5 cala, należy
przesunąć blokadę zabezpieczającą przed zapisem na pozycję otwartą.
COA — certyfikat autentyczności (Certificate of Authenticity) — Kod alfanumeryczny systemu Windows znajdujący się na naklejce na komputerze. Certyfikat autentyczności może być potrzebny przy instalacji lub ponownej instalacji systemu operacyjnego. Nazywany jest również Kluczem produktu lub Identyfikatorem produktu.
CRIMM — moduł pamięci z ciągłą łączówką typu rambus — Specjalny moduł pozbawiony układów scalonych pamięci służący do wypełniania nieużywanych gniazd RIMM.
czas pracy akumulatora — Liczony w minutach lub
godzinach okres, przez który akumulator komputera przenośnego utrzymuje energię
i jest w stanie zasilać komputer.
częstotliwość odświeżania — Częstotliwość, mierzona
w Hz, z jaką odświeżane są poziome linie ekranu (czasami jest ona określana
jako częstotliwość pionowa). Im wyższa jest częstotliwość odświeżania,
tym mniejsze migotanie jest widziane przez ludzkie oko.
czujnik podczerwieni — Port umożliwiający przesyłanie
danych między komputerem a urządzeniem obsługującym komunikację w podczerwieni
bez użycia połączenia kablowego.
DDR SDRAM — pamięć SDRAM o podwójnej przepustowości — Typ pamięci SDRAM, który podwaja liczbę cykli przetwarzania pakietów danych, zwiększając wydajność systemu.
DMA — bezpośredni dostęp do pamięci — Kanał umożliwiający przesyłanie danych określonego typu pomiędzy pamięcią RAM a urządzeniem, z pominięciem procesora.
DMTF — Distributed Management Task Force — Konsorcjum producentów sprzętu i oprogramowania zajmujące się projektowaniem standardów zarządzania środowiskami rozproszonych stacji roboczych, sieci, przedsiębiorstw i Internetu.
domena — Grupa komputerów, programów i urządzeń sieciowych, które są zarządzane jako całość i które obowiązują wspólne zasady i procedury korzystania przez określoną grupę użytkowników. Użytkownik loguje się do domeny w celu uzyskania dostępu do jej zasobów.
DRAM — Pamięć przechowująca informacje w układach scalonych zawierających kondensatory.
DSL — cyfrowa linia abonencka (Digital Subscriber Line) — Technologia umożliwiająca stałe połączenie internetowe o dużej szybkości poprzez analogową linię telefoniczną.
DVD — uniwersalny dysk cyfrowy — Dysk zazwyczaj używany do przechowywania filmów. Dyski DVD są dwustronne, podczas gdy dyski CD są jednostronne. Napędy DVD odczytują również większość nośników CD.
DVI — cyfrowy interfejs wideo — Standard
transmisji cyfrowej pomiędzy komputerem a cyfrowym wyświetlaczem wideo; adapter
DVI korzysta ze zintegrowanej karty graficznej komputera.
dysk CD — dysk kompaktowy — Optyczny rodzaj
nośnika do przechowywania danych, zazwyczaj używany do przechowywania oprogramowania
lub muzyki.
dysk CD-R — dysk CD jednokrotnego zapisu —
Dysk CD, na którym można nagrywać dane. Dane mogą zostać nagrane na dysk CD-R
tylko jednorazowo. Po nagraniu nie będzie można usunąć lub nadpisać danych.
dysk CD-RW — dysk CD wielokrotnego zapisu —
Dysk CD, na którym można wielokrotnie zapisywać dane. Na dysku CD-RW można zapisać
dane, a następnie wymazać je i nadpisać (zapisać ponownie).
dysk DVD+RW — Odmiana dysku DVD wielokrotnego
zapisu. Na dysku DVD+RW można zapisać dane, a następnie wymazać je i nadpisać
(zapisać ponownie). Technologia DVD+RW różni się od technologii DVD-RW.
dysk rozruchowy — Dysk, którego użyć można do
uruchomienia komputera. Rozruchowy dysk CD lub inny dysk CD powinien być zawsze
dostępny na wypadek uszkodzenia dysku twardego lub zainfekowania komputera wirusem.
ECC — sprawdzanie błędów i korekcja — Typ pamięci zawierający specjalne układy testujące poprawność danych podczas ich przesyłania do i z pamięci.
ECP — port o rozszerzonych możliwościach — Złącze równoległe zapewniające ulepszoną dwukierunkową transmisję danych. Port ECP, podobnie jak EPP, podczas transferu danych wykorzystuje bezpośredni dostęp do pamięci, co często wpływa korzystnie na wydajność.
edytor tekstu — Program wykorzystywany do tworzenia
i edycji plików zawierających tylko tekst, na przykład Notatnik w systemie Windows
wykorzystuje edytor tekstu. Edytory tekstu nie umożliwiają zazwyczaj zawijania
wierszy czy formatowania tekstu (podkreślania, zmiany czcionek itp.).
EIDE — udoskonalona zintegrowana elektronika urządzeń — Ulepszona wersja interfejsu IDE dla dysków twardych i napędów CD.
ESD — wyładowania elektrostatyczne — Gwałtowne wyładowanie elektryczności statycznej. Wyładowanie elektrostatyczne może spowodować uszkodzenie układów scalonych znajdujących się w komputerze i sprzęcie komunikacyjnym.
FCC — Federalna komisja komunikacji (Federal Communications Commission) — Agencja rządu USA odpowiedzialna za wprowadzanie w życie przepisów związanych z komunikacją i określających ilość promieniowania, jakie mogą emitować komputery i inny sprzęt elektroniczny.
folder — Miejsce na dysku lub w napędzie służące do organizowania i grupowania plików. Pliki w folderze mogą być przeglądane i porządkowane na wiele sposobów, na przykład alfabetycznie, według dat lub według rozmiarów.
formatowanie — Proces przygotowania napędu lub dysku do przechowywania plików. Podczas formatowania napędu lub dysku znajdujące się na nim informacje są tracone.
FTP — protokół przesyłania plików — Standardowy protokół internetowy używany do wymiany plików między komputerami podłączonymi do sieci Internet.
GB — gigabajt — Jednostka ilości danych równa 1 024 MB (1 073 741 824 bajty). W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 bajtów.
GHz — gigaherc — Jednostka częstotliwości równa miliardowi Hz, czyli tysiącowi MHz. W gigahercach podaje się często prędkość mikroprocesorów, magistrali i interfejsów.
gniazdo rozszerzeń — Złącze na płycie systemowej
(w niektórych komputerach), w którym instaluje się kartę rozszerzeń, podłączając
ją w ten sposób do magistrali systemowej.
GUI — graficzny interfejs użytkownika — Oprogramowanie komunikujące się z użytkownikiem za pomocą menu, okien i ikon. Większość programów pracujących w systemach operacyjnych Windows wykorzystuje interfejsy GUI.
HTML — język hipertekstowego znakowania informacji — Zestaw kodów wstawianych do strony sieci Web, umożliwiający wyświetlenie jej w przeglądarce internetowej.
HTTP — protokół przesyłania hipertekstu — Protokół umożliwiający wymianę plików pomiędzy komputerami podłączonymi do Internetu.
Hz — herc — Jednostka miary częstotliwości odpowiadająca 1 cyklowi na sekundę. Komputery i urządzenia elektroniczne często mierzone są za pomocą kiloherców (kHz), megaherców (MHz), gigaherców (GHz) oraz teraherców (THz).
IC — Industry Canada — Kanadyjski urząd odpowiedzialny za kontrolę emisji promieniowania urządzeń elektronicznych, podobnie jak FCC w Stanach Zjednoczonych.
IC — układ scalony — Półprzewodnikowa płytka lub układ z wbudowanymi tysiącami lub milionami miniaturowych elementów elektronicznych, używane w sprzęcie komputerowym, audio i wideo.
IDE — zintegrowana elektronika urządzeń — Interfejs urządzeń pamięci masowej, w których kontroler zintegrowany jest z dyskiem twardym lub napędem CD.
IEEE 1394 — Institute of Electrical and Electronics Engineers, Inc. — Magistrala szeregowa o wysokiej wydajności używana do podłączania do komputera urządzeń zgodnych ze standardem IEEE 1394, takich jak aparaty cyfrowe i odtwarzacze DVD.
ISP — usługodawca internetowy — Firma oferująca dostęp do swojego serwera w celu bezpośredniego połączenia się z siecią Internet, wysyłania i odbierania poczty e-mail oraz przeglądania witryn sieci Web. Zazwyczaj ISP oferuje za opłatą pakiet oprogramowania, nazwę użytkownika i telefoniczne numery dostępowe.
karnet — Jest to międzynarodowy dokument celny,
który ułatwia tymczasowy wwóz produktu do innych krajów. Jest również znany
jako paszport handlowy.
karta inteligentna — Karta, na której umieszczono
mikroprocesor i układ pamięci. Karty inteligentne mogą być używane do uwierzytelniania
użytkownika na komputerze obsługującym karty inteligentne.
karta PC — Wymienna karta we/wy zgodna ze standardem
PCMCIA. Popularnymi typami kart PC są modemy i karty sieciowe.
karta rozszerzenia — Karta z układami elektronicznymi,
którą instaluje się w gnieździe rozszerzenia na płycie systemowej niektórych
komputerów w celu zwiększenia możliwości komputera. Kartami rozszerzeń są np.
karty graficzne, karty modemu i karta dźwiękowa.
karta sieciowa — Układ umożliwiający pracę w
sieci. Komputer może być wyposażony w kartę sieciową wbudowaną na płycie systemowej
lub kartę PC zawierającą w sobie kartę sieciową. Karta sieciowa nazywana jest
również kontrolerem
NIC (Network Interface Controller).
Kb — kilobit — Jednostka danych równa 1 024
bitom. Jest to miara pojemności układów scalonych pamięci.
KB — kilobajt — Jednostka danych równa 1 024
bajtom, często określana jest jako 1 000 bajtów.
kHz — kiloherc — Jednostka częstotliwości
równa 1 000 Hz.
Kod ekspresowej usługi — Kod numeryczny znajdujący
się na naklejce na komputerze firmy Dell™. Kod ESC należy podać, kontaktując
się z firmą Dell w celu uzyskania pomocy technicznej. Nie w każdym kraju usługa
kodu ESC firmy Dell jest dostępna.
kontroler — Układy scalone sterujące przepływem
danych między mikroprocesorem a pamięcią lub pomiędzy mikroprocesorem a urządzeniami.
kontroler grafiki — Układ w karcie graficznej
lub na płycie systemowej (w komputerach ze zintegrowanym kontrolerem grafiki),
który w połączeniu z monitorem umożliwia komputerowi wyświetlanie grafiki.
kopia zapasowa — Kopia pliku programu lub danych
na dyskietce, dysku CD lub dysku twardym. Regularne wykonywanie kopii zapasowych
plików danych z dysku twardego jest wskazanym środkiem ostrożności.
kursor — Znacznik na wyświetlaczu lub ekranie
określający, w którym miejscu wykonana zostanie czynność pochodząca z klawiatury,
panelu dotykowego lub myszy. Kursor przybiera zazwyczaj postać migającej ciągłej
linii, znaku podkreślenia albo małej strzałki.
LAN — sieć lokalna — Sieć komputerowa obejmująca niewielki obszar. Sieć LAN jest zazwyczaj ograniczona do budynku lub kilku sąsiadujących budynków. Sieć LAN może być podłączona do innej sieci LAN na dowolną odległość za pomocą linii telefonicznych i fal radiowych; takie połączone ze sobą sieci LAN tworzą sieć rozległą (WAN).
LCD — wyświetlacz ciekłokrystaliczny — Technologia stosowana w komputerach przenośnych i płaskich wyświetlaczach panelowych.
LED — dioda świecąca — Element elektroniczny emitujący światło, wskazujący stan komputera.
LPT — terminal drukowania wierszowego — Oznaczenie dla połączenia równoległego do drukarki lub innego urządzenia równoległego.
magistrala — Ścieżka komunikacyjna pomiędzy elementami
komputera.
magistrala FSB — Ścieżka transmisji danych i
interfejs fizyczny pomiędzy mikroprocesorem, a pamięcią RAM.
magistrala lokalna — Magistrala danych zapewniająca
urządzeniom wysoką przepustowość w komunikacji z mikroprocesorem.
mapowanie pamięci — Proces, za pomocą którego
podczas uruchamiania komputer przypisuje miejscom fizycznym adresy pamięci.
Następnie urządzenia i oprogramowanie mogą zidentyfikować informacje udostępniane
mikroprocesorowi.
Mb — megabit — Miara pojemności układów pamięci równa 1 024 Kb.
Mbps — megabit na sekundę — Milion bitów na sekundę. Miara ta jest zazwyczaj wykorzystywana do określania prędkości transmisji modemów i sieci.
MB — megabajt — Jednostka ilości danych równa 1 048 576 bajtów. 1 MB jest równy 1024 KB. W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 bajtów.
MB/s — megabajty na sekundę — Milion bajtów na sekundę. W tych jednostkach podaje się zazwyczaj prędkość przesyłu danych.
MHz — megaherc — Miara częstotliwości odpowiadająca 1 milionowi cykli na sekundę. W MHz podawana jest na ogół prędkość mikroprocesorów, magistrali i interfejsów.
mikroprocesor — Komputerowy układ elektroniczny, który interpretuje i wykonuje instrukcje programów. Czasami mikroprocesor nazywany jest procesorem lub centralną jednostką obliczeniową (ang. CPU).
modem — Urządzenie umożliwiające komputerowi komunikowanie się z innymi komputerami za pośrednictwem analogowej linii telefonicznej. Wyróżnia się trzy typy modemów: zewnętrzne, karty PC oraz wewnętrzne. Modemu używa się zazwyczaj do łączenia z siecią Internet i wymiany poczty e-mail.
moduł pamięci — Mała płytka drukowana zawierająca
układy scalone pamięci, którą podłącza się do płyty systemowej.
moduł podróżny — Plastikowe urządzenie przeznaczone
do wkładania do wnęki modułowej komputera przenośnego i zmniejszenia wagi komputera.
monitor — Podobne do telewizora urządzenie o wysokiej rozdzielczości wyświetlające informacje wyjściowe komputera.
ms — milisekunda — Miara czasu odpowiadająca
jednej tysięcznej części sekundy. W milisekundach mierzy się czas dostępu urządzeń
pamięci masowej.
mysz — Urządzenie wskazujące sterujące ruchem kursora na ekranie. Zazwyczaj, aby przesunąć wskaźnik lub kursor na ekranie, przesuwa się mysz po twardej, płaskiej powierzchni.
napęd CD — Napęd wykorzystujący optyczną technologię
odczytu danych z dysków CD.
napęd CD-RW — Napęd mogący odczytywać dyski CD
oraz zapisywać dyski CD-RW (wielokrotnego zapisu) i CD-R (jednokrotnego zapisu).
Dyski CD-RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD-R można zapisać
tylko raz.
napęd CD-RW/DVD — Napęd nazywany czasem napędem
hybrydowym lub napędem combo, na którym można odczytywać dyski CD i DVD oraz
zapisywać dyski CD-RW (wielokrotnego zapisu) i CD-R (jednokrotnego zapisu).
Dyski CD-RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD-R można zapisać
tylko raz.
napęd DVD — Napęd wykorzystujący optyczną technologię
odczytu danych z dysków DVD i CD.
napęd DVD+RW — Napęd mogący odczytywać dyski
DVD i większość nośników CD, oraz zapisywać dyski DVD+RW (DVD wielokrotnego
zapisu).
napęd dyskietek — Napęd dyskietek może odczytywać
i zapisywać dyskietki.
napęd dysku twardego — Napęd odczytujący i zapisujący
dane na dysku twardym. Terminy napęd dysku twardego i dysk twardy są często
stosowane zamiennie.
napęd optyczny — Napęd wykorzystujący optyczną
technologię odczytu lub zapisu danych na dyskach CD, DVD lub DVD+RW. Napędy
optyczne to np. napędy CD, DVD, CD-RW i hybrydowe napędy CD-RW/DVD.
napęd Zip — Napęd dyskietek o wysokiej pojemności
opracowany przez firmę Iomega Corporation, wykorzystujący 3,5-calowe dyski wymienne,
nazwane dyskami Zip. Dyski Zip są nieco większe niż zwykłe dyskietki, około
dwa razy grubsze i mogą pomieścić do 100 MB danych.
NIC — Patrz kartasieciowa.
ns — nanosekunda — Miara czasu odpowiadająca jednej miliardowej części sekundy.
NVRAM — nieulotna pamięć o dostępnie swobodnym — Typ pamięci, który przechowuje dane, gdy komputer jest wyłączony lub utraci zewnętrzne źródło zasilania. Pamięć NVRAM jest stosowana do przechowywania informacji dotyczących konfiguracji komputera, takich jak data, godzina i inne ustawione przez użytkownika opcje konfiguracji systemu.
obszar powiadamiania — Część paska zadań systemu
Windows zawierająca ikony umożliwiające szybki dostęp do programów i funkcji
komputera, takich jak zegar, regulacja głośności i stan drukowania. Określany
również jako pasek zadań.
odtwarzacz CD — Oprogramowanie wykorzystywane
do odtwarzania muzycznych dysków CD. Okno odtwarzacza CD zawiera przyciski sterowania
odtwarzaniem dysku CD.
odtwarzacz DVD — Oprogramowanie wykorzystywane
do oglądania filmów DVD. Okno odtwarzacza DVD zawiera przyciski do sterowania
odtwarzaniem filmu.
oprogramowanie — Dowolny element, który może
być przechowywany w formie elektronicznej, np. pliki lub programy komputerowe.
oprogramowanie antywirusowe — Program przeznaczony
do identyfikowania wirusów, poddawania ich kwarantannie i/lub usuwania z komputera.
pamięć — Obszar tymczasowego przechowywania danych
znajdujący się wewnątrz komputera. Ponieważ dane w pamięci nie są trwałe, zalecane
jest, aby często zapisywać pliki podczas pracy nad nimi i aby zapisywać pliki
przed wyłączeniem komputera. Komputer może zawierać wiele rodzajów pamięci,
takich jak RAM, ROM i pamięć graficzna. Często słowo pamięć jest używane jako
synonim pamięci RAM.
pamięć podręczna — Specjalny mechanizm przechowywania
danych umożliwiający bardzo szybki dostęp do nich. Może to być zarezerwowana
sekcja pamięci głównej lub niezależne urządzenie. Pamięć podręczna zwiększa
efektywność wielu operacji mikroprocesora.
pamięć podręczna pierwszego poziomu (L1 cache) — Podstawowa
pamięć podręczna, znajdująca się wewnątrz mikroprocesora.
pamięć podręczna drugiego poziomu (L2 cache) — Dodatkowa
pamięć podręczna, która może znajdować się na zewnątrz mikroprocesora lub może
być częścią jego architektury.
pamięć wideo — Pamięć składająca się z układów
pamięci, przeznaczona dla funkcji wideo. Pamięć wideo jest zazwyczaj szybsza
niż pamięć systemowa. Ilość zainstalowanej pamięci wideo ma głównie wpływ na
ilość kolorów, jakie program może wyświetlić.
Panel sterowania — Narzędzie systemu Windows umożliwiające
modyfikowanie ustawień sprzętu i systemu operacyjnego, na przykład ustawień
wyświetlania obrazu.
partycja — Fizyczny obszar na dysku twardym,
który jest przyporządkowany do jednego lub kilku obszarów logicznych, zwanych
dyskami logicznymi. Każda partycja może zawierać wiele dysków logicznych.
pasek zadań — Patrz obszar powiadamiania.
PCI — połączenie elementów zewnętrznych (Peripheral
Component Interconnect) — PCI to magistrala lokalna obsługująca 32- i 64-bitowe
ścieżki danych. Zapewnia ścieżki danych o wysokiej prędkości pomiędzy procesorem
a urządzeniami, takimi jak karty graficzne, napędy i urządzenia sieciowe.
PCMCIA — Organizacja, która opracowała standardy kart
PC (Personal Computer Memory Card International Association).
piksel — Pojedynczy punkt na ekranie wyświetlacza.
Ułożenie pikseli w wierszach i kolumnach tworzy obraz. Rozdzielczość graficzna,
taka jak 800 x 600, wyrażana jest przez liczbę pikseli w poziomie i w pionie.
PIN — osobisty numer identyfikacyjny — Ciąg
cyfr i/lub liter używany do ograniczenia nieautoryzowanego dostępu do sieci
komputerowych i innych zabezpieczonych systemów.
PIO — programowane wejście/wyjście — Metoda
przesyłania danych pomiędzy dwoma urządzeniami, w której mikroprocesor jest
częścią ścieżki danych.
plik pomocy — Plik zawierający informacje opisowe
lub instrukcje dotyczące określonego produktu. Niektóre pliki pomocy są powiązane
z określonym programem, tak jak Pomoc w programie Microsoft Word. Inne
pliki pomocy stanowią niezależne źródła referencyjne. Pliki pomocy mają zazwyczaj
rozszerzenie .hlp lub .chm.
plik readme — Plik tekstowy dołączony do pakietu
oprogramowania lub urządzenia. Zazwyczaj plik readme zawiera informacje dotyczące
instalacji oraz opis nowych cech produktu oraz poprawek, które nie zostały umieszczone
w dokumentacji.
Plug and Play — Technologia umożliwiająca automatyczne
konfigurowanie urządzeń przez komputer. Technologia Plug and Play umożliwia
automatyczną instalację, konfigurację i zgodność z istniejącym sprzętem, jeżeli
system BIOS, system operacyjny i wszystkie urządzenia są zgodne z Plug and Play.
płyta systemowa — Główna płytka drukowana w komputerze.
Nosi również nazwę płyty głównej.
POST — autotest po włączeniu (power-on self-test)
— Programy diagnostyczne ładowane automatycznie przez system BIOS, które
wykonują podstawowe testy głównych podzespołów komputera, takich jak pamięć,
dyski twarde i karty graficzne. Jeżeli w wyniku działania testów POST żadne
problemy nie zostaną wykryte, uruchamianie komputera jest kontynuowane.
prędkość magistrali — Wyrażona w megahercach (MHz)
prędkość, która określa, jak szybko można przesyłać informacje magistralą.
prędkość zegara — Podawana w megahercach (MHz)
wartość, która określa prędkość działania elementów komputera podłączonych do
magistrali systemowej.
program — Oprogramowanie przetwarzające dane,
takie jak arkusz kalkulacyjny, edytor tekstu, baza danych czy gra. Do uruchamiania
programów wymagany jest system operacyjny.
program instalacyjny — Program wykorzystywany
do instalowania i konfigurowania sprzętu oraz oprogramowania. Programy setup.exe
oraz install.exe są zawarte w większości pakietów oprogramowania systemu
Windows. Program instalacyjny różni się od programu konfiguracji systemu.
program konfiguracji systemu — Program narzędziowy
stanowiący interfejs pomiędzy sprzętem komputera, a systemem operacyjnym. Program
konfiguracji systemu umożliwia skonfigurowanie w systemie BIOS opcji, które
mogą być wybierane przez użytkowników, takich jakdata i godzina lub hasło systemowe.
Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana danego ustawienia,
nie należy go w tym programie zmieniać.
przeplot pamięci dyskowej — Technika rozmieszczania
danych na wielu napędach dyskowych. Przeplot pamięci dyskowej może przyspieszyć
wykonywanie operacji, przy których pobierane są dane przechowywane na dysku.
Komputery używające przeplotu pamięci dyskowej zazwyczaj umożliwiają wybranie
rozmiaru jednostki danych lub zakresu rozkładania danych.
przerwanie IRQ — żądanie przerwania — Ścieżka
elektroniczna przypisana określonemu urządzeniu, za pomocą której urządzenie
to może się komunikować z mikroprocesorem. Do każdego podłączonego urządzenia
musi być przypisane przerwanie IRQ. Chociaż dwa urządzenia mogą mieć przypisane
to samo przerwanie IRQ, to nie mogą one działać jednocześnie.
PS/2 — personal system/2 — Typ złącza służącego do podłączania klawiatury, myszy lub klawiatury numerycznej zgodnej z PS/2.
PXE — przedrozruchowe środowisko wykonawcze — Standard WfM (Wired for Management), który umożliwia zdalną konfigurację i uruchomienie podłączonych do sieci komputerów nie mających systemu operacyjnego.
radiator — Metalowa płytka umieszczona na niektórych
mikroprocesorach pomagająca rozproszyć ciepło.
RAID — nadmiarowa macierz niezależnych dysków — System dwóch lub większej liczby współpracujących napędów, który podnosi wydajność i odporność na błędy. Napędy RAID są zwykle stosowane w serwerach i profesjonalnych komputerach PC.
Trzy najczęściej występujące poziomy RAID to 0, 3 i 5:
Poziom 0: Zapewnia przeplot danych, ale bez nadmiarowości. Poziom 0 zwiększa wydajność, ale nie zapewnia odporności na błędy.
Poziom 3: Zapewnia tę samą funkcjonalność, co poziom 0, ale dodatkowo rezerwuje jeden dedykowany napęd dyskowy na dane korekcji błędów, zapewniając dobrą wydajność i pewien poziom odporności na błędy.
Poziom 5: Zapewnia przeplot danych na poziomie bajtów, przeplatane są również informacje korekcji błędów, co zapewnia wysoką wydajność i dobry poziom odporności na błędy.
RAM — pamięć o dostępie swobodnym — Główny obszar, w którym tymczasowo przechowywane są instrukcje i dane programu. Informacje znajdujące się w pamięci RAM są tracone w momencie wyłączenia komputera.
RFI — zakłócenia na częstotliwościach radiowych
— Zakłócenia generowane na typowych częstotliwościach radiowych, w zakresie
od 10 kHz do 100 000 MHz. Częstotliwości radiowe zajmują niższą część spektrum
częstotliwości elektromagnetycznych i są zakłócane znacznie częściej niż promieniowanie
o częstotliwościach wyższych, jak np. fale podczerwone czy świetlne.
ROM — pamięć stała — Pamięć przechowująca
dane i programy, której zawartość nie może być usunięta lub zapisana przez komputer.
Pamięć ROM, w przeciwieństwie do pamięci RAM, zachowuje swoją zawartość po wyłączeniu
komputera. Niektóre programy, które mają istotne znaczenie dla pracy komputera,
znajdują się w pamięci ROM.
rozdzielczość — Ostrość lub przejrzystość obrazu
wydrukowanego przez drukarkę lub wyświetlanego na monitorze. Im wyższa rozdzielczość,
tym ostrzejszy obraz.
rozdzielczość graficzna — Patrz rozdzielczość.
rozruchowy dysk CD — Dysk CD, którego użyć można
do uruchomienia komputera. Rozruchowy dysk CD lub inny dysk CD powinien być
zawsze dostępny na wypadek uszkodzenia dysku twardego lub zainfekowania komputera
wirusem. Rozruchowymi dyskami CD są dysk CD Drivers and Utilities oraz
dysk Resource CD.
rozszerzona karta PC — Karta PC, która po zainstalowaniu
wystaje poza krawędź gniazda kart PC.
OSTRZEŻENIE: Zawsze należy
wyjmować rozszerzone karty PC przed spakowaniem komputera lub przed podróżą.
Jeśli wystający koniec karty PC zostanie uderzony, może to spowodować uszkodzenie
płyty systemowej.
UWAGA: Jeśli w
komputerze są dwa złącza kart PC, rozszerzoną kartę PC należy zawsze instalować
w górnym złączu.
RPM — obroty na minutę — Liczba obrotów wykonywanych w ciągu minuty. W obr./min wyraża się często prędkość dysków twardych.
RTC — zegar czasu rzeczywistego — Zegar zasilany przez baterię, znajdujący się na płycie systemowej, który po wyłączeniu komputera przechowuje datę i godzinę.
RTCRST — reset zegara czasu rzeczywistego — Zworka na płycie systemowej niektórych komputerów, której użycie może czasami ułatwić usunięcie problemów.
ScanDisk — Narzędzie firmy Microsoft sprawdzające
czy pliki, foldery i powierzchnia dysku twardego nie zawierają błędów. Program
ScanDisk uruchamia się często po ponownym uruchomieniu komputera, który przestał
odpowiadać.
SDRAM — synchroniczna dynamiczna pamięć o dostępnie
swobodnym — Typ pamięci DRAM, która jest synchronizowana z optymalną prędkością
zegara mikroprocesora.
sekwencja rozruchowa — Kolejność, w jakiej komputer
sprawdza poszczególne urządzenia, czy można dokonać z nich rozruchu.
skrót — Ikona umożliwiająca szybki dostęp do
często wykorzystywanych programów, plików, folderów lub napędów. Klikając dwukrotnie
ikonę umieszczoną na pulpicie systemu Windows, można otworzyć odpowiedni folder
lub plik bez konieczności jego wyszukiwania. Ikony skrótów nie zmieniają lokalizacji
plików. Usunięcie skrótu nie ma wpływu na oryginalny plik. Można również zmienić
nazwę skrótu.
skrót klawiaturowy — Polecenie wymagające naciśnięcia
kilku klawiszy naraz. Określany również jako kombinacja klawiszy.
S/PDIF — Sony/Philips Digital Interface —
Format pliku transferu dźwięku cyfrowego, który umożliwia transfer dźwięku z
jednego pliku do drugiego bez potrzeby dokonywania konwersji do i z formatu
analogowego, co mogłoby pogorszyć jakość dźwięku.
sterownik — Oprogramowanie umożliwiające systemowi
operacyjnemu sterowanie urządzeniami, takimi jak drukarka. Wiele urządzeń nie
działa poprawnie, jeśli w komputerze nie ma zainstalowanego prawidłowego sterownika.
sterownik urządzenia — Patrz sterownik.
stopnie Fahrenheita — System pomiaru temperatury,
w którym 32° odpowiadają punktowi zamarzania wody, a 212° — punktowi wrzenia
wody.
SVGA — macierz graficzna super wideo — Standard graficzny obowiązujący dla kart i kontrolerów grafiki. Typowe rozdzielczości SVGA to 800 x 600 oraz 1024 x 768.
Liczba kolorów i rozdzielczość wyświetlana przez program zależy od możliwości
monitora, kontrolera grafiki i jego sterownika, a także od ilości pamięci graficznej
zainstalowanej w komputerze.
SXGA — super rozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1280 x 1024.
SXGA+ — super rozszerzona macierz graficzna plus — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1400 x 1050.
tapeta — Wzór tła lub obrazek umieszczony na
pulpicie systemu Windows. Tapetę można zmienić za pomocą funkcji Control Panel
(Panel sterowania) systemu Windows. Można również zeskanować ulubione zdjęcie
i utworzyć z niego tapetę.
TAPI — interfejs programistyczny aplikacji telefonicznych — Umożliwia programom systemu Windows obsługiwanie szerokiej gamy urządzeń telefonicznych, obsługujących transmisje głosowe, danych, faksu i wideo.
tryb gotowości — Tryb zarządzania energią, w
którym w celu oszczędzenia energii wstrzymywane są wszystkie niepotrzebne operacje
komputera.
tryb graficzny — Tryb graficzny, który zdefiniować
można jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie na z
kolorów. Tryby graficzne mogą wyświetlać nieograniczoną liczbę kształtów i czcionek.
tryb graficzny — Tryb określający sposób, w jaki
tekst i grafika są wyświetlane na monitorze. Oprogramowanie wykorzystujące grafikę,
takie jak system operacyjny Windows, działa w trybach graficznych, które można
zdefiniować jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie i
z kolorów. Oprogramowanie oparte na trybie tekstowym, takie jak edytory
tekstu, działa w trybach graficznych, które można określić jako x kolumn
na y wierszy znaków.
tryb hibernacji — Tryb zarządzania energią, która
zapisuje dane zawarte w pamięci w zarezerwowanym miejscu na dysku twardym, a
następnie wyłącza komputer. Po ponownym rozruchu komputera informacje z pamięci,
które zostały zapisane na dysku twardym, są automatycznie odtwarzane.
tryb wyświetlania dualnego — Ustawienie wyświetlania
umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza. Określany
również jako tryb wyświetlania rozszerzonego.
tryb wyświetlania rozszerzonego — Ustawienie
wyświetlania umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza.
Określany również jako tryb wyświetlania podwójnego.
tylko do odczytu — Dane lub pliki, które można
przeglądać, ale których nie można poddawać edycji ani usuwać. Plik może mieć
status tylko do odczytu, jeśli:
znajduje się na zabezpieczonej przed zapisem dyskietce, dysku
CD lub dysku DVD;
jest umieszczony w sieci w katalogu, do którego administrator
udzielił uprawnień tylko określonym osobom.
UPS — zasilacz awaryjny — Zapasowe źródło zasilania używane podczas awarii zasilania lub zbyt dużego spadku napięcia. UPS podtrzymuje działanie komputera przez ograniczony czas, kiedy brak zasilania w sieci. Systemy UPS zazwyczaj redukują przepięcia, czasami umożliwiają także regulację napięcia. Małe systemy UPS zapewniają zasilanie z akumulatora przez kilka minut, umożliwiając zamknięcie systemu operacyjnego komputera.
urządzenie — Sprzęt, taki jak napęd dyskietek,
drukarka czy klawiatura, który jest w komputerze zainstalowany lub jest do niego
podłączony.
urządzenie dokujące — Patrz APR.
USB — uniwersalna magistrala szeregowa — Interfejs sprzętowy przeznaczony dla urządzeń o małej szybkości, takich jak zgodna z USB klawiatura, mysz, joystick, skaner, zestaw głośników, drukarka, urządzenia szerokopasmowe (modemy DSL i kablowe), urządzenia przetwarzania obrazu lub urządzenia pamięci masowej. Urządzenia podłączane są bezpośrednio do 4-pinowego złącza w komputerze lub do wieloportowego koncentratora, który podłącza się do komputera. Urządzenia USB można podłączać i odłączać, gdy komputer jest włączony, a także spinać w łańcuch.
UTP — skrętka nieekranowana — Określa rodzaj kabla używanego w większości sieci telefonicznych i w niektórych sieciach komputerowych. Kable są chronione przed zakłóceniami elektromagnetycznymi przez skręcenie pary nieekranowanych kabli, a nie osłonięcie każdej pary metalową osłoną.
UXGA — ultra rozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1600 x 1200.
V — wolt — Miara potencjału elektrycznego lub siły elektromotorycznej. Napięcie 1 V występuje, gdy prąd o natężeniu 1 ampera przepływa przez przewodnik o oporze 1 oma.
W — wat — Jednostka mocy elektrycznej. Jeden W to 1 amper prądu o napięciu 1 wolta.
we-wy — wejście-wyjście — Operacja lub urządzenie
wprowadzające i pobierające dane z komputera. Klawiatury i drukarki są urządzeniami
wejścia/wyjścia.
Wh — watogodzina — Jednostka miary używana do określania przybliżonej pojemności akumulatora. Na przykład akumulator o pojemności 66 Wh może dostarczać prąd o mocy 66 W przez 1 godzinę lub prąd o mocy 33 W przez 2 godziny.
wirus — Program zaprojektowany do utrudniania
pracy lub niszczenia danych przechowywanych w komputerze. Wirus przenosi się
z jednego komputera do drugiego przez zainfekowany dysk, oprogramowanie pobrane
z sieci Internet lub załączniki w wiadomościach e-mail. W momencie uruchomieniazainfekowanego
programu uruchamiany jest również osadzony w nim wirus.
Popularnym typem wirusa jest wirus sektora rozruchowego, przechowywany w sektorze
rozruchowym dyskietki. Jeśli dyskietka będzie pozostawiona w napędzie, gdy komputer
jest wyłączony, to przy włączaniu komputera zostanie on zainfekowany, gdy odczyta
sektor rozruchowy dyskietki, w którym powinien znajdować się system operacyjny.
Jeśli komputer zostanie zainfekowany, wirus sektora rozruchowego będzie mógł
powielać się na wszystkie dyskietki, które będą odczytywane lub zapisywane,
dopóki wirus nie zostanie usunięty.
wnęka modułowa — Wnęka obsługująca urządzenia,
jak np. napędy optyczne, drugi akumulator lub moduł podróżny Dell TravelLite™.
wyjście telewizyjne S-video — Złącze wykorzystywane
do podłączania telewizora lub cyfrowego urządzenia dźwiękowego do komputera.
zabezpieczenie przeciwprzepięciowe — Urządzenie
zabezpieczające komputer przed skokami napięcia występującymi podczas burzy
z wyładowaniami atmosferycznymi, które mogłyby przejść do komputera z gniazda
elektrycznego. Zabezpieczenia przeciwprzepięciowe nie chronią przed przerwami
w dostawie prądu lub spadkami napięcia, które występują, gdy poziom napięcia
spadnie o więcej niż 20%.
Połączenia sieciowe nie mogą być chronione przez zabezpieczenia antyprzepięciowe.
W czasie burzy zawsze należy odłączać kabel sieciowy od złącza karty sieciowej.
zamknięcie systemu — Proces polegający na zamknięciu
okien i programów, zamknięciu systemu operacyjnego i wyłączeniu komputera. Jeśli
komputer zostanie wyłączony, zanim system zostanie zamknięty, może to spowodować
utratę danych.
ZIF — bez nacisku — Typ gniazda lub złącza
umożliwiający zainstalowanie lub wyjęcie układu komputera bez stosowania nacisku
na układ lub jego gniazdo.
zintegrowane — Zwykle określenie to odnosi się
do elementów znajdujących się na płycie systemowej komputera. Określane również
jako wbudowane.
Zip — Popularny format kompresji danych. Pliki
skompresowane za pomocą formatu Zip nazywane są plikami Zip i zazwyczaj mają
rozszerzenie .zip. Specjalnym rodzajem skompresowanych plików są pliki
samorozpakowujące się, które mają rozszerzenie .exe. Samorozpakowujący
się plik można rozpakować, klikając go dwukrotnie.
złącze DIN — Okrągłe złącze z sześcioma stykami
spełniające normy DIN (Deutsche Industrie-Norm), do którego zazwyczaj podłącza
się klawiaturę lub mysz kablem zakończonym wtykiem PS/2.
złącze równoległe — Port we/wy często wykorzystywany
do podłączania drukarki do komputera. Złącze to określane jest również jako
port LPT.
złącze szeregowe — Port we/wy wykorzystywany
do podłączania urządzeń, takich jak cyfrowe urządzenia przenośne lub aparaty
cyfrowe do komputera.
znacznik usługi — Etykieta z kodem paskowym znajdująca
się na komputerze, identyfikująca go podczas korzystania z sekcji Dell Support
pod adresem support.dell.com lub podczas telefonowania do biura obsługi
klienta lub pomocy technicznej firmy Dell.
żywotność akumulatora — Liczony w latach okres,
przez który akumulator komputera przenośnego nadaje się do rozładowywania i
powtórnego ładowania.
